Aby móc porozumieć się z koniem i sprawić, by chciał być w twoim towarzystwie, musisz być spokojny, cierpliwy i obecny. Przed wejściem do stajni musisz uświadomić sobie emocje, w jakich się znajdujesz, bo to na nich będzie opierać się wasza relacja w danym dniu. Trening uważności jest bardzo pomocnym narzędziem.

Co to jest uważność?

Uważność (mindfulness) to umiejętność skierowania uwagi na to, co się dzieje w danej chwili zarówno wokół nas, jak i w nas, bez oceny, w sposób obiektywny. 

Co nam daje uważność?

Trening uważności pozwala na uniknięcie schematycznych lub nawykowych reakcji na emocje (szczególnie negatywne), a także ogranicza skłonność do negatywnych myśli, opinii. Uważność pozwala opanować stres niepokój i osiągnąć stan relaksu.

Jak ćwiczyć uważność?

Ćwiczenie uważności może mieć różne formy:

• Skupianie się na oddechu — zaobserwowanie, jak powietrze przepływa przez nasze ciało.
• Skanowanie całego ciała i uświadomienie sobie jak się ono czuje, czy są w nim jakieś napięcia.
• Uważność można ćwiczyć podczas wykonywania codziennych czynności, które nas odprężają i skupieniu się na nich, np. zaparzanie kawy, przygotowanie ulubionego dania, spacer w parku, obserwacja nieba i płynących po nim chmur.
• Kontakt z końmi — konie to zwierzęta żyjące tu i teraz — nie rozpamiętują przeszłości ani nie planują przyszłości. Są obecne, skupione na czasie teraźniejszym, dlatego obserwacja ich zachowań jest świetnym przykładem  jak być uważnym. 

Dlaczego uważność jest potrzebna podczas pracy/kontaktu z koniem?

Konie są bardzo wrażliwe. Jako zwierzęta uciekające mają bardzo wyczulone zmysły. Cały czas „skanują” teren i szybko przechodzą ze stanu spoczynku w stan ucieczki, jeśli czują się zagrożone.  Z drugiej strony mają umiejętność samoregulacji, czyli powrotu do stanu relaksu. Szukają bezpieczeństwa, które zapewnia im stado. Konie komunikują się między sobą i wysyłają sobie informacje, które je pobudzają, ostrzegają, ale też wzajemnie się uspokajają. Konie dążą do relaksu i wyciszenia i takich sygnałów poszukują również w nas. Jeśli przyjeżdżamy do stajni z całym bagażem emocji oraz nie dokonamy wcześniej autorefleksji i nie spróbujemy się wyciszyć, przeniesiemy nasz stan emocjonalny na konia, co będzie miało wpływ na jego zachowanie.

Uważność to także skupienie się na koniu. Bycie mentalnie z koniem, a nie z telefonem, albo z koleżanką w stajni jest podstawą nawiązania relacji. Nie oczekuj, że koń będzie szukał w tobie oparcia i czytał twoje wskazówki, jeśli nie jesteś skupiony na tym, co chce Ci sam zakomunikować. Nikt nie lubi rozmawiać, kiedy druga osoba jest myślami w innym miejscu, lub tkwi z nosem w telefonie. Skupiony koń będzie podążał za tobą i twoimi wskazówkami zarówno podczas pracy z ziemi, jak i podczas jazdy. Skupiony koń jest pod kontrolą. Jeśli umiesz opanować jego emocje, umiesz opanować konia. 

Aby umieć kontrolować emocje konia, najpierw musisz umieć kontrolować swoje emocje, swoje ego i być cierpliwym. Musisz nauczyć się być świadomym mowy ciała konia, jak i swojej, umieć kontrolować swoją energię. To jak się porozumiewasz, jak dotykasz konia, ma wpływ na wasze relacje.

Jak być świadomym i uważnym w relacji z koniem?

1. Odłóż telefon po przyjściu do stajni. 
2. Zanim skonfrontujesz się z koniem, przyjrzyj się swoim emocjom. Zastanów się, jakie wydarzenia z ostatnich dni mogą mieć na nie wpływ. Jak określisz swój stan — radość, smutek, żal, złość, strach. Zauważ, jaką masz energię — wysoką, bo jesteś zdenerwowana, zła, podniecona, czy niską — jesteś zrelaksowana, albo wręcz zmęczona, apatyczna, senna.
3. Pamiętaj, że twój stan emocjonalny może wpłynąć na konia, dlatego zadbaj przed interakcją o własny relaks, wyciszenie. Jeśli masz podwyższoną energię, jesteś zła, lepiej nie wchodź od razu w interakcje z koniem. Zacznij wasz kontakt od obserwacji.
4. Skup się na oddechu — czy jest przyspieszony, czy spokojny.
5. Jak się czuje twoje ciało — czy cię coś boli, czy masz jakieś napięcia?
6. Przyjrzyj się koniowi i otoczeniu, w jakim się znajduje w chwili waszego pierwszego kontaktu: 

• Co robi, w jakim jest otoczeniu, na czym skupia uwagę?
• Jaki ma nastrój?
• Czy jest zrelaksowany, czy czymś zaniepokojony?

Oznaki relaksu — opuszczona szyja, luźna dolna warga, przymknięte oczy, miękkie spojrzenie, jedna tylna noga odciążona;

Oznaki uwalniania napięcia — ziewanie, oblizywanie, przeżuwanie, wzdychanie, głośnie wypuszczanie powietrza/ parskanie;

• Obserwuj konia w stadzie — jak się zachowują, kiedy są pobudzone i pojawia się napięcie, jak się samoregulują i dążą do relaksu,  jakie wysyłają sygnały uspokajające.

7. Przyjrzyj się, jak koń reaguje na twój dotyk — czy go akceptuje, czy unika. Czy podczas dotyku koń jest spięty, czy go coś boli? Zastanów się, z jaką intensywnością dotykasz konia i jakie są twoje emocje. Pomyśl jakie emocje pojawiają się, kiedy koń od ciebie odchodzi. 

Konie jako zwierzęta uciekające są bardzo wyczulone na zmiany zachodzące w środowisku. Muszą uczyć się, jak radzić sobie z własnymi lękami oraz stresem, dlatego po każdym podniesieniu energii dążą do samoregulacji i wyciszenia. Tego samego pragną w kontakcie z człowiekiem.  Odbierają sygnały, jakie im wysyłamy, a często robimy to nieświadomie. Musimy pamiętać, że konie są zwierciadłem naszych zachowań emocji, dlatego tak ważna jest umiejętność diagnozowania naszego stanu emocjonalnego i kontrola impulsywnych zachowań. 

Umiejętność skupiania na sobie uwagi konia jest fundamentem pracy i komunikacji. Aby skupić na sobie uwagę konia, musimy być obecni i uważni na to, co robimy i na sygnały jakie wysyła do nas koń.

Przebywanie wśród koni uczy cierpliwości, spokoju, komunikacji, zachowań społecznych oraz stawiania granic.

Artykuł <strong>Uważność w pracy z koniem</strong> pochodzi z serwisu Equizen.pl.

Potrzeba zadawania paszy objętościowej wynika z budowy układu pokarmowego konia. Konie w naturze pobierają paszę praktycznie cały czas (16- 20 godzin dziennie), małymi partiami i do takiego trybu przystosowany jest ich żołądek, który produkuje w części gruczołowej stale kwas solny, nawet podczas braku jedzenia! Górna część żołądka (wpustowa) pozbawiona jest gruczołów trawiennych. Żołądek ma pojemność 8-15 l i nie powinien być wypełniony więcej niż dwóch trzecich.

Owrzodzenie części wpustowej żołądka jest spowodowane długotrwałym działaniem kwasu solnego na śluzówkę w tej części. Dzieje się tak, gdy koń ma długie przerwy w jedzeniu paszy objętościowej (np. wtedy, gdy ma paszę objętościową zadawaną trzy razy dziennie po przysłowiowym plasterku) i gdy podajemy duże ilości ziarna na jeden posiłek, które dodatkowo podwyższają pH.

Część bezgruczołowa żołądka jest chroniona przed kwasem poprzez buforujące działanie śliny (wytwarzana podczas żucia włókna) a także dzięki ciągłemu wypełnieniu paszą objętościową, gdzie najlepsze właściwości buforujące ma siano lub sieczka z lucerny.

Jeśli jeździmy na koniu który ma pusty żołądek, a co więcej przewidujemy trening z dużą ilością kłusa, galopów lub skoki to kwas z części gruczołowej “chlupie” i uszkadza śluzówkę części bezgruczołowej, co jest istotną przyczyną powstawania wrzodów.

Jeśli twój koń nie miał dostępu do paszy objętościowej przez 2 godziny albo i więcej przed planowanym treningiem bezwzględnie podaj mu siano lub sieczkę, najlepiej z lucerny, jeśli może być włączona do diety konia.

Jaką ilość paszy należy podać przed jazdą?

To jaką ilością siana powinniśmy nakarmić konia przed jazdą zależy od jego dostępu do paszy objętościowej (pastwiska lub siana). Jeśli koń nie miał dostępu do paszy przez ponad 2 godziny powinien otrzymać nawet 2 kg siana przed planowanym treningiem. Jeśli nie jadł przez pół godziny od dwóch, to zmniejszamy dawkę o połowę, natomiast jeśli ma dostęp cały czas, bo jest na pastwisku, ma siano podawane w siatce, albo dostęp do balota, to wystarczy garść sieczki tuż przed jazdą.

Uwaga! Nie karm nigdy konia paszą treściwą z dużą zawartością skrobi i cukru (bazujące na ziarnie) bezpośrednio przed i po jeździe. 

Konie które są w ciężkim treningu i dostają wysokoenergetyczne mieszanki bazujące na skrobi i cukrach nie powinny być trenowane do 4-5 godzin po odpasie. Wynika to z faktu, że skrobia i cukry są rozkładane w jelicie cienkim na cukry proste – glukozę. Glukoza jest używana do produkcji ATP – energii, która jest natychmiast dostępna dla komórek, albo jest odkładana “na później” jako materiał zapasowy pod postacią glikogenu. Komórki do funkcji życiowych pobierają glukozę z krwi lub z rezerw glikogenu.

Rozkład skrobi powoduje wzrost ilości glukozy we krwi, co jest bodźcem dla wyrzutu insuliny, które najwyższe stężenie osiągają w ciągu ok 2 godzin po karmieniu. 

Działanie insuliny a trening 

• insulina jest odpowiedzialna za transport glukozy do komórki; 
• pomaga gromadzić glukozę w wątrobie jako glikogen, który jest swoistym magazynem glukozy; 
• hamuje uwalnianie glukozy z wątroby oraz jej wytwarzanie; 
• blokuje wykorzystanie wolnych kwasów tłuszczowych jako nośnika energii;
• pomaga magazynować białko i powoduje przyrost masy mięśniowej;

Generalnie insulina mówi organizmowi, że ma gromadzić a nie uwalniać zapasy glukozy. Jeśli więc we krwi konia znajduje się insulina po rozpoczęciu treningu, koń nie jest w stanie zmobilizować zapasów glukozy do spalania i napędzania mięśni podczas pracy (ponieważ insulina mówi mięśniom, aby odkładały całą glukozę). Zdolność konia do spalania tłuszczu jako źródła energii jest również zmniejszona. W rezultacie kiedy zaczniemy trening 1-2 godziny po spożyciu paszy wysokoskrobiowej, koniowi może zabraknąć energii i może się szybko zmęczyć.

Podsumowując

1. Żołądek konia nie może być pusty, gdyż część bezgruczołowa jest narażona na działanie kwasu solnego, który jest produkowany w części gruczołowej żołądka cały czas. Koń z natury powinien spożywać paszę objętościową cały czas, małymi porcjami z małymi przerwami, najlepiej nie przekraczającymi 2 godzin. Spożywanie długich źdźbeł siana zmusza konia do gryzienia i produkcji śliny, która również zobojętnia działanie kwasu solnego.

2. Jeśli koń nie jadł siana lub nie pasł się przez 2 godziny lub więcej przed planowanym treningiem należy mu dostarczyć nawet 2 kg paszy objętościowej. 

3. Siano/sieczka z lucerny jest inhibitorem kwasu solnego i najlepiej buforuje śluzówkę przed jego działaniem, dlatego nawet gdy koń ma stały dostęp do siana lub pastwiska, warto przed treningiem zadać garść tego typu paszy, szczególnie gdy ma zdiagnozowaną chorobę wrzodową.

4. Należy bezwzględnie unikać treningu po skarmieniu paszą wyskoskrobiową, gdyż ok 2 godziny po jej spożyciu następuje wyrzut insuliny, która blokuje wykorzystanie glikogenu z mięśni, a to spowoduje, że koń szybko się zmęczy. 

Źródła

J. Smólska: Żywienie koni rekreacyjnych.

Sz. Chrzanowski: Żywienie koni.

Artykuł Karmienie przed treningiem? pochodzi z serwisu Equizen.pl.